Тел күрке – сүз

7 июль. “Тел күрке – сүз”.

книга Тапшыруда филология фәннәре докторы Илдар Низамов “Лена Шагыйрьҗан иҗатында тел белән эш итү осталыгы” дип исемләнгән дәресләр шәлкемен дәвам иттерә. Аннары тыңлаучыларыбыз игътибарына Туфаг Миңнуллинның “Киленнәр һәм кайнаналар” дип исемләнгән кыйссасы Ирек Баһман язмаснда тәкъдим ителә.

23 июнь. “Тел күрке – сүз”.

китап 2 Филология фәннәре докторы Илдар Низамов “Шагыйрә Лена Шагыйрьҗан иҗатында тел белән эш итү осталыгы” дигән темага дәресен дәвам иттерә. Ахырда, хрестоматия рәвешендә, шагыйрәнең “Дөнья базары яхут яңа Америка фаҗигасе” дигән поэмасы буенча эшләгән радиокомпазиьиядән бер өзек бирелә. Композициядә шагыйрә үзе һәм Равил Шәрәфи катнаша.

9 июнь. “Тел күрке – сүз”.

Шакирзян лена Тапшыруда филолгия фәннәре докторы Илдар Низамов яңа бер тема башлап җибәрә. Аның чыгышы шагыйрә, Татарстанның Габдулла Тукай исемендәге дәүләт премиясе лауреаты Лена Шагыйрьҗан иҗатында тел белән эш итү мәсьәләсенә юнәлтелгән. Аның дәресеннән соң, ишеткәннәрне зиһенгә беркетеп кую өчен, Лена Шагыйрьҗан белән 2011 елда булган әңгәмәдән бер өзек тәкъдим ителә.

26 май. “Тел күрке – сүз”.

китап 2 Бүген сезне гаҗәеп кызыклы бер язма белән таныштырырга булдык. Татарстан радиосының тарихы чагылыш тапкан тапшырулар архивын барлап карасак, радио дөньяга яралган вакыттан алып бүгенге көнебезгә кадәр кызыл җеп булып сузылып килгән бер темага тап булабыз. Бу туган телебезнең сафлыгын, чисталыгын саклау мәсьәләсе. Балалар һәм яшүсмерләр өчен тапшырулар редакциясе дә әлеге темага һәрвакыт игътибар итеп килде. Һәм хәзер сезнең игътибарыгызга тәкъдим ителә торган язма нәкъ шушы редакция тарафыннан 1960 нче елларда әзерләнгән тапшыру. Аның авторы – күренекле галимебез Рифкать Әхмәтҗанов. Ул вакытта мөхәррир Нәсимә Әхмәтҗанова Галиасгар Камал исемендәге театр артистларын чакырып, бу әсәрне радиоспектакль рәвешендә эшләгән, ә инде Флера Сөләйманова аларны магнитофон тасмасына яздырып алган. Әйе, дуслар, ул вакытта Флера апабыз безнең радиода тавыш операторы булып эшләгән, әнә шул вакытларда ул халкыбызның яраткан җырчысы булып танылган. Әлеге апектакльдә кемнәр катнашкан соң, дисәгез, Ирек ага Баһманов берьюлы Алып баручы, Юлбарыс, Дегет чиләге рольләрен башкарган. Талип исемле малай һәм кош булып Флера Хәмитова сөйләшкән. Калган рольоләрдә: Габдрахман һәм Япон кошы — Наилә Гәрәева;  Әби — Вера Минкина; Бабай — Габдулла Фәтхуллин; Барс — Дилюс Ильясов; Ябалак – Мәсгудә Хәйруллина; малайның әнисе һәм кош рольләрендә — Дания Нуруллина; Сыерчык – Әминә Гобәйдуллина.

12 май. “Тел күрке – сүз”.

библ книг Без бу көннәрдә Бөек Җиңү көне рухы белән яшибез. Хәтерләрне яңарта торган шушы көнебездә, хөрмәтле тыңлаучылар, әнә шул сугышның иң хәтәр яуларын кичеп чыккан татар әдибе, Татарстанның халык шагыйре Сибгат Хәкимнең радиобыз фондында сакланучы язмасын тәкъдим итәргә булдык. Бу чыгышның “Тел күрке – сүз” тапшыруында яңгыравы очраклы түгел, чөнки анда нәкъ менә туган тел язмышы, иң авыр вакытларда да ана теленең кеше күңеленә өмет, көч-кодрәт бирүе турында. Сибгать Хәким, “Сагыну”.

28 апрель. “Тел күрке – сүз”.

татары5 Тапшыруда Хуҗиәхмәт Мәхмүтовның “Гыйбарәләр тарихыннан сәхифәләр” дигән китабы белән таныштыру дәвам итә. “Ана теле дәресе”ндә академик Рузәл Йосыпов чыгышы бирелә. “Хәтер сандыгы” сәхифәсендә “Тел күрке — сүз” тапшыруы өчен 1970 елларда әзерләнгән язма кабатлап тәкъдим ителә, биредә Рәсүл Гамзатовның “Минем Дагыстаным” дигән әсәреннән өзек Камал Саттарова язмасында тәкъдим ителә.

14 апрель. “Тел күрке – сүз”.

история печат газет журналист сми Тапшыру “Хәтер сандыгы” сәхифәсе белән башлана, бу очраклы түгел, чөнки би күп тыңлаучыларыбызның яраткан язучысы Бикә Рәхимованың тууына 80 ел тулды.  Бикә ханым, әдәбиятта якты мирас калдырган шагыйрә һәм прозаик булу белән беррәттән, туган телебезне саклау, үстерү өчен янып иҗат итүче публицист та иде. Күп еллар рус мәктәбендә татар теле укыткан мөгаллимә, тел галиме буларак, ул безнең “Тел күрке – сүз” тапшыруларында да актив катнашты, ата-аналарны үз балаларын туган телдән аермаска чакырып яшәде.  Тапшыруда урын алган язма – әнә шундый чыгышларның берсе. Аннары  филолгия фәннәре докторы Илдар Низамов шагыйрь Акмулла әсәрләрендәге тел бизәкләре турында сөйли, академик Рузәл Йосыпов телебезгә үтеп кергән чүп-чар сүзләрдән арыну юлларын бәян итә.

31 март. “Тел күрке – сүз”.

татары5 Сөйләм телебезгә килеп кергән чүп-чар сүзләр һәм алардан арыну юллары. Академик Рүзәл Йосыпов менә шулай дип исемләнгән чыгышын дәвам иттерә. Шулай ук биредә күренкле галим Һарун Йосыповның кеше исемнәренә багышланган мәкаләсе һәм Талип Әскәровның “Сиңа нәрсәгә ул” дигән шаян хикәясе урын алган.

17 март. “Тел күрке – сүз”.

tataryaz  w Күренекле тел галиме Хуҗи Мәхмүтовның “Гыйбарәләр тарихыннан сәхифәләр” дигән китабы белән танышуыбызны дәвам иттерәбез. Аннары академик Рузәл Йосыпов сөйләмебезгә килеп кергән чүп-чар сүзләр һәм алардан арыну юллары турында бәян итә.

3 март. “Тел күрке – сүз”.

тат дети школа Туган телебезне сөючеләргә адресланган тапшыру филология фәннәре докторы Илдар Низамовның “Ана теле дәресе” сәхифәсендәге чыгышы белән башланып китә. Анда галим бүгенге көндә сөйләмебездә еш очрый торган хаталы гыйбарәләргә туктала, алардан арыну юлларын күрсәтә. Аннары танылган язучы Рәфкать Карәминең “Сөйдергән дә, көйдергән дә…” дип исемләнгән мәкаләсеннән кайбер фикерләр тәкъдим ителә.